Technologie

Jak zdigitalizować rodzinne zdjęcia i opisać je tak, żeby dało się je odnaleźć

Pudełko ze zdjęciami ma jedną wadę: wiedza o tym, kto jest na fotografii, ginie razem z osobą, która jeszcze pamiętała. Skanowanie bez opisu tego nie rozwiązuje — zamienia pudełko w folder, w którym niczego nie da się znaleźć. Właściwa robota to nie skaner, tylko opis.

5 października 20263 min czytania

Kolejność, która oszczędza miesiące

Najpierw opis, potem skan. Usiądź z kimś z najstarszego pokolenia i przejdź pudełko ołówkiem — na kopercie, nigdy na odwrocie odbitki długopisem.
Potem skanowanie. Zdjęcia papierowe skanuj płasko; jeśli nie masz skanera, fotografuj je w świetle rozproszonym od okna, bez lampy błyskowej, równolegle do płaszczyzny.
Na końcu porządkowanie. Nazwa pliku i opis — jedno przejście.

Ta kolejność bierze się z arytmetyki, nie z upodobania. Skanowanie można powtórzyć w każdej chwili i lepszym urządzeniem, a rozpoznanie twarzy — tylko dopóki żyje ktoś, kto je pamięta. Rodziny, które zaczynały od sprzętu, zostawały z tysiącem plików bez podpisów. Jeden wieczór z pudełkiem i ołówkiem jest wart więcej niż skaner.

Nazwa pliku jest całym katalogiem

RRRR-MM-DD_miejscowosc_wydarzenie_nn.jpg

1961-08-15_jawornik-polski_dozynki_01.jpg
1974-00-00_hadle-szklarskie_wesele-kowalskich_03.jpg
19xx-00-00_manasterz_szkola-klasa-iv_02.jpg

Zasady:
  - nieznany miesiac/dzien = 00, nieznany rok = 19xx
  - bez polskich znakow i spacji w nazwie (dla kompatybilnosci)
  - numer na koncu, dwucyfrowy, zeby sortowanie trzymalo kolejnosc
  - nazwy NIE zmieniamy pozniej - staje sie identyfikatorem zdjecia

Opis — co warto zapisać przy każdej fotografii

Kto: od lewej, pełnymi imionami i nazwiskami, z zaznaczeniem niepewności („prawdopodobnie”);
Gdzie: miejscowość i obiekt, choćby „podwórze przy domu nr …”;
Kiedy: data albo przedział, z zaznaczeniem, skąd wiesz;
Skąd zdjęcie: od kogo, z czyjego albumu — to przyda się przy pytaniu o prawa, gdy zechcesz je kiedyś opublikować;
Co jest na odwrocie: pieczątka zakładu fotograficznego, dopisek, data wywołania. Odwrocie też zeskanuj, jeśli cokolwiek na nim jest.

Opis trzymaj w jednym pliku tekstowym albo arkuszu obok zdjęć, z kolumną „nazwa pliku”. Metadane wpisane wyłącznie w program do zdjęć giną przy zmianie programu.

Kopie — zasada trzech

Kopia	Gdzie	Co zabezpiecza
robocza	dysk komputera	codzienną pracę
lokalna	dysk zewnętrzny trzymany w innym pomieszczeniu	awarię komputera
poza domem	chmura albo dysk u krewnego w innej miejscowości	pożar, zalanie, kradzież

Raz na pół roku sprawdź, czy kopię da się otworzyć. Kopia, której nikt nigdy nie odtworzył, jest założeniem, nie kopią.

Oryginałów nie wyrzuca się po skanowaniu i nie podkleja taśmą. Odbitka jest obiektem — niesie informację w papierze, pieczątce i formacie. Skan jest jej odczytem, nie zamiennikiem.
Redakcja „Pulsu Jawornika”

Zanim opublikujesz w internecie

Zdjęcie rodzinne z lat sześćdziesiątych nadal ma autora, a osoby na nim — prawo do wizerunku. Przy publikacji w grupie wsi albo na stronie sołectwa pytaj rodzinę o zgodę, a przy fotografiach zakładowych szukaj informacji o zakładzie, który je wykonał. Jak czytać licencje i jak budować podpis pod zdjęciem, opisujemy w poradniku o licencjach. Jeśli zbierasz materiał do historii wsi, część zasobów archiwalnych jest już dostępna online — drogę opisujemy w tekście o poszukiwaniach w metrykach.