Sprostowanie w prasie lokalnej: jak je napisać, żeby redakcja musiała je opublikować
Sprostowanie to jedno z niewielu narzędzi, którymi zwykły człowiek może zmusić medium do opublikowania własnych słów. Działa jednak tylko wtedy, gdy trzyma się ściśle swojej formy. Większość wniosków przepada nie dlatego, że redakcja jest nieuczciwa, lecz dlatego, że zamiast sprostowania wpływa list z oceną tekstu.
Sprostowanie, polemika, przeprosiny — trzy różne rzeczy
| Instytucja | Czego dotyczy | Kto decyduje |
|---|---|---|
| Sprostowanie | wiadomości nieprawdziwej lub nieścisłej — czyli FAKTU | redaktor naczelny, a przy odmowie sąd |
| Polemika / list do redakcji | ocen, opinii, interpretacji | redakcja, dobrowolnie |
| Przeprosiny i zadośćuczynienie | naruszenia dóbr osobistych | sąd cywilny |
Stąd pierwsza zasada: w sprostowaniu pisze się jak było, a nie co się myśli o autorze. Zdanie „artykuł jest tendencyjny” nie jest sprostowaniem. Zdanie „nie pełniłem funkcji, którą przypisano mi w tekście; funkcję tę pełnił kto inny” — jest.
Co musi zawierać wniosek
- oznaczenie materiału prasowego: tytuł, data publikacji, autor, miejsce;
- wskazanie, która wiadomość jest nieprawdziwa albo nieścisła;
- treść sprostowania — rzeczowa i odnosząca się do faktów;
- dane i podpis wnioskodawcy; przy wysyłce elektronicznej formę podpisu i adresu opisuje Prawo prasowe — sprawdź ją przed wysłaniem, bo to najczęstsza przyczyna odrzucenia z przyczyn formalnych;
- adres korespondencyjny, który nie musi być publikowany.
Ustawa wyznacza także termin na złożenie wniosku i limit objętości sprostowania, liczony w odniesieniu do prostowanego materiału. Obu tych wartości nie przepisuj z poradnika — odczytaj je wprost z aktualnego tekstu Prawa prasowego, bo przekroczenie któregokolwiek z nich jest samodzielną podstawą odmowy.
Praktyczna wskazówka: pisz sprostowanie krótsze, niż musi być, i wyłącznie w pierwszej osobie o faktach, które możesz wykazać. Im bliżej polemiki, tym łatwiej je odrzucić zgodnie z prawem.
Redakcja „Pulsu Jawornika”
Jak powinno zostać opublikowane
- w tym samym dziale i tą samą czcionką co materiał prostowany, pod widocznym tytułem „Sprostowanie”;
- bez komentarza w tym samym tekście — redakcja może odnieść się do sprostowania, ale nie w jego obrębie;
- bez skrótów i zmian, chyba że za zgodą wnioskodawcy;
- w internecie — tam, gdzie ukazał się materiał, i w sposób równie dostępny.
Gdy redakcja odmawia
- Odmowa powinna wskazywać przyczynę i, gdy jest formalna, pouczać o możliwości poprawienia wniosku.
- Poprawiony wniosek składa się w terminie liczonym od odmowy — jego długość również wskazuje ustawa.
- Przy dalszej odmowie przysługuje powództwo do sądu o opublikowanie sprostowania. To postępowanie z własnymi, krótkimi terminami.
- Niezależnie od tej drogi, naruszenie dóbr osobistych dochodzi się osobno — to inna sprawa i inny pozew.
Tekst Prawa prasowego w aktualnym brzmieniu znajdziesz w Internetowym Systemie Aktów Prawnych. Zanim napiszesz wniosek, przeczytaj te kilka artykułów w całości — to dziesięć minut, które decydują o całej sprawie. Materiały o tym, jak gmina bywa opisywana w mediach, zbieramy w dziale Prasa i media.